Po sp\u0119dzeniu paru chwil na czytaniu w kilku \u017ar\u00f3d\u0142ach o historii zamku w Sztumie, a potem jego zwiedzeniu mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce to pierwsze trwa\u0142o d\u0142u\u017cej. Pi\u0119knie po\u0142o\u017cony mi\u0119dzy dwoma jeziorami (kiedy\u015b by\u0142o to jedno jezioro: Bia\u0142e, obecnie – Sztumskie i Barlewickie), otoczony murami obronnymi zamek sztumski sprawia nieco inne wra\u017cenie ni\u017c pozosta\u0142e zamki krzy\u017cackie. Czy to przez ni\u017csze obecnie mury obronne? Czy to dlatego, \u017ce wiem, \u017ce ju\u017c w \u015bredniowieczu budynki mieszkalne wyposa\u017cone by\u0142y w drewniane, dwupoziomowe kru\u017cganki, a pokoje go\u015bcinne w piece i \u0142azienki? Wszystko, co potrzebne w wygodnej, letniej rezydencji Wielkiego Mistrza Zakonu Krzy\u017cackiego, do kt\u00f3rego komtur je\u017adzi\u0142 korzysta\u0107 z dobroczynnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci tutejszej wody (w odr\u00f3\u017cnieniu od wody w Malborku, powoduj\u0105cej kamienie nerkowe)! A jednocze\u015bnie zamek sztumski nie przyt\u0142acza ogromem jak wspomniany zamek w Malborku.
Ale po kolei.
Najpierw w tym miejscu znajdowa\u0142 si\u0119 gr\u00f3d staropruski. Potem, po jego zdobyciu i zniszczeniu przez Krzy\u017cak\u00f3w, folwark zakonny. Nast\u0119pnie podj\u0119to decyzj\u0119 o konieczno\u015bci obrony nie tak dalekiego Malborku i budowie zamku w Sztumie. W latach 1326-1335 powsta\u0142 zamek: na planie pi\u0119ciok\u0105ta, z dwiema wie\u017cami, z budynkami mieszkalnymi w ich obr\u0119bie oraz zabudowaniami gospodarskimi. Poza murami – podzamcze i folwark. W tym czasie zamek by\u0142 siedzib\u0105 w\u00f3jta krzy\u017cackiego, letni\u0105 rezydencj\u0105 mistrz\u00f3w, miejscem odpoczynku ksi\u0119cia Albrechta II Habsburga w drodze na \u017bmud\u017a, a tak\u017ce – ju\u017c za czas\u00f3w Ulricha von Jungingena – prywatnym zwierzy\u0144cem Wielkiego Mistrza z nied\u017awiedziami, lwami i wielb\u0142\u0105dami.
W 1410 roku polskie wojska nie by\u0142y dla zamku \u0142askawe – spali\u0142y go wraz z podgrodziem. Mo\u017ce potem tego \u017ca\u0142owano, jako \u017ce wkr\u00f3tce zamek obsadzi\u0142a polska za\u0142oga tylko po to, \u017ceby zaraz zn\u00f3w go straci\u0107. Zamek jeszcze kilka razy przechodzi\u0142 z r\u0105k do r\u0105k po drodze cierpi\u0105c obl\u0119\u017cenia, g\u0142\u00f3d i susz\u0119.
Nieco spokoju zazna\u0142 zamek po 1466 na mocy pokoju toru\u0144skiego b\u0119d\u0105c w polskim w\u0142adaniu. W tym czasie zamek by\u0142 miejscem s\u0105d\u00f3w i od XVI wieku sejmik\u00f3w szlacheckich.
Na tym ko\u0144cz\u0105 si\u0119 lata jego \u015bwietno\u015bci. Szwedzi nie zostawili po sobie wiele dobrych wspomnie\u0144, zabieraj\u0105c z zamku nawet kafle z rozebranych piec\u00f3w. Po 1772 zamek by\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142em budulca dla gmach\u00f3w miejskich, wi\u0119zieniem, s\u0105dem, archiwum i sieroci\u0144cem. Po 1945 w nowszej cz\u0119\u015bci zamku mie\u015bci\u0142 si\u0119 S\u0105d Powiatowy, a w starszej, \u015bredniowiecznej – mieszkania lokatorskie.
Obecnie na teren zamku mo\u017cna wej\u015b\u0107 za darmo, po przej\u015bciu ledwie paru krok\u00f3w od rynku, przy kt\u00f3rym te\u017c mie\u015bci si\u0119 parking. P\u0142aci si\u0119 – symbolicznie – za wej\u015bcie na skromn\u0105 wystaw\u0119. Trzy sale… wielki niedosyt. Tu\u017c obok inne budynki, ale zaniedbane, zamkni\u0119te. A przecie\u017c to mog\u0142o by by\u0107 wspania\u0142e miejsce. Nie tylko ze wzgl\u0119du na warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 i niew\u0105tpliw\u0105 urod\u0119 \u015bredniowiecznych i nieco m\u0142odszych mur\u00f3w, ale te\u017c z uwagi na bliskie s\u0105siedztwo jeziora i wygodn\u0105 blisko\u015b\u0107 miasta.
I tak nam si\u0119 podoba\u0142o. Warto tu przyjecha\u0107 i niew\u0105tpliwie b\u0119dziemy chcieli tu wr\u00f3ci\u0107, \u017ceby zobaczy\u0107 jak zamek zmienia si\u0119 na lepsze \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/blog.sarnowscy.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/OLMP-20190714_112339_0694.jpg\" "\\"\\"")
<\/a><\/div><\/div>